۵ اکتبر ۲۰۲۶ – برای نخستین بار در یک آزمایش بالینی انسانی، مشخص شد که دسته‌ای از داروها موسوم به «مهارکننده‌های کوترانسپورتر سدیم-گلوکز ۲» (SGLT2 inhibitors) که پیش از این به دلیل مزایای کاهش وزن و کاهش قند خون شناخته شده بودند، سلول‌های التهابی خون را نیز که عامل بیماری‌های قلبی-عروقی هستند، کاهش می‌دهند. یافته‌های این مطالعه در نشریه Circulation، متعلق به انجمن قلب آمریکا، منتشر شده است.
دکتر مونا مشایخی، استادیار پزشکی در بخش دیابت، غدد و متابولیسم در مرکز درمانی وندربیلت، اظهار داشت: «پیش از این، برخی مطالعات حیوانی نشان داده بودند که این داروها ممکن است سیستم ایمنی را تعدیل کرده و بر التهاب اثر بگذارند، اما این موضوع در انسان به درستی اثبات نشده بود. این مطالعه نخستین شواهد مستقیم را ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد مهارکننده‌های SGLT2سلول‌های ایمنی انسان را تغییر می‌دهند که این امر پتانسیل کاهش ریسک قلبی-عروقی را دارد.»
وی افزود: «این یافته بسیار حائز اهمیت است، زیرا برای اولین بار نشان داده شد که این دارو دارای اثر ایمنی اختصاصی در سطح سلولی (Specificity) است. اگر بفهمیم این داروها چگونه التهاب مرتبط با چاقی و بیماری‌های قلبی و کلیوی را کاهش می‌دهند، می‌توانیم بهترین بیماران را برای این درمان شناسایی کنیم یا اهداف دارویی دیگری را در آن مسیر کشف کنیم که واقعاً مفید باشند.»
تیم تحقیقاتی ۱۶ زن مبتلا به چاقی و پیش‌دیابت را تحت درمان با داروی امپاگلیفلوزین (Empagliflozin) - از نوع مهارکننده SGLT2- قرار دادند. آن‌ها آزمایش‌های پایه را انجام داده و سپس شرکت‌کنندگان را به مدت سه ماه تحت درمان قرار دادند. همچنین، تغییرات ایمنی در یک گروه شاهد (کنترل) متشکل از زنانی که به مدت سه ماه رژیم کم‌کالری داشتند، مورد بررسی قرار گرفت. اندازه‌گیری‌ها در هفته دوم و سپس در ماه سوم انجام شد.
محققان با استفاده از توالی‌یابی پیشرفته ژنتیکی و تصویربرداری سلولی، دریافتند که نوعی از سلول‌ها که تصور می‌شد در التهاب عروقی و بیماری‌های قلبی-عروقی نقش دارند، یعنی «تجمعات منوسیت-پلاکت (MPAs)» ، به‌طور قابل‌توجهی در خون کاهش یافته است. MPAsتجمعات سلولی هستند که از چسبیدن سلول‌های لخته‌کننده خون (پلاکت‌ها) به سلول‌های ایمنی (منوسیت‌ها) تشکیل می‌شوند.
افراد مصرف‌کنندۀ دارو تنها ظرف دو هفته شاهد کاهش چشمگیر این تجمعات سلولی التهابی بودند و این کاهش در هفته دوازدهم حتی تقویت‌تر شد. تنها در گروه دریافت‌کننده دارو، کاهش MPAsمشاهده شد که نشان می‌دهد مزایای محافظتی این دارو برای قلب، فراتر از کاهش ساده وزن است.
علاوه بر کاهش MPAs، محققان همچنین «بازبرنامه‌ریزی متابولیک» منوسیت‌های (سلول‌های ایمنی) بیماران را ثبت کردند. این سلول‌ها از یک وضعیت «بیش‌التهابی» (Hyper-inflammatory) به سمت یک وضعیت سالم‌تر و پایدارتر که بر انرژی سلولی نرمال تمرکز دارد، تغییر حالت دادند.
دکتر مشایخی و همکارانش پیش از این یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با کنترل پلاسیبو را آغاز کرده‌اند که در حال حاضر در مرکز درمانی وندربیلت با هدف جذب ۷۴ شرکت‌کننده مبتلا به چاقی و سندرم متابولیک در حال انجام است. در این مطالعه، تغییرات شاخص‌های ایمنی طی سه ماه مشابه مطالعه مقدماتی تحلیل خواهد شد، اما این بار بافت چربی نیز برای درک بهتر التهاب مرتبط با چاقی، جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
منبع:
https://news.vumc.org/2026/10/05/human-trial-popular-diabetes-drug-shown-to-lower-inflammation-which-may-protect-the-heart/